공지 및 보도자료[성명서] 전쟁의 시대, 대법원은 민간인을 보호해야 한다는 정의로운 판결을 확정하라

2026-03-13
조회수 238

f5366c954a24d.png



[성명서]


전쟁의 시대, 대법원은 민간인을 보호해야 한다는 

정의로운 판결을 확정하라


사건 발생 60년, 소제기 6년, 대법원 계류 1년…

최고법원의 '재판 지연'이 역사적 정의를 가로막고 있습니다.


대한민국에서는 세계사적으로 유례없는 ‘전쟁과 정의에 대한 판결’이 선고되었다. 베트남전쟁 시기인 1968년 베트남 중부 퐁니 마을에서 발생한 한국군에 의한 민간인학살 사건의 피해자 응우옌티탄(Nguyễn Thị Thanh)은 2020년 대한민국을 상대로 국가배상소송을 제기했다. 서울중앙지방법원은 위 소송에 대해 2023년 1심, 2025년 2심 모두 한국군에 의한 민간인학살 피해 사실과 이에 따른 피고 대한민국의 배상책임을 인정했다(서울중앙지방법원 2023. 2. 7. 선고 2020가단5110659 판결, 서울중앙지방법원 2025. 1. 17. 선고 2023나14901 판결). 대한민국 법정에서 고통과 진실을 호소했던 응우옌티탄은 항소심 승소 소식을 듣고 말했다. “학살당한 영혼들도 이제 안식할 수 있을 것 같아 너무도 기쁩니다. 저는 지금 행복합니다.”

베트남전쟁과 관련하여 베트남 피해자가 참전국을 상대로 제기한 소송은 세계적으로 본 소송이 유일하다. 그 유일한 소송에 대해 가해국 대한민국 법원은 가해의 책임을 인정했는데, 참전국 법원이 자국 전쟁책임을 인정한 사례 역시 극히 드물다. 이 빛나는 판결에 대해 피고 대한민국은 다시 대법원에 상고를 했다. 사건이 대법원에 접수된 날은 2025년 3월 13일이며, 오늘이 그로부터 정확히 1년이 된다.

이미 5년 가까운 시간 동안 1, 2심 변론과정을 통해 원·피고 모두 충분한 주장과 입증을 하였고, 철저한 심리가 이루어졌다. 모든 법적 쟁점에 대해 1, 2심 재판부는 동일한 판단을 하였다. 피고의 상고이유 역시 1, 2심의 반복일 뿐이었다. 베트남전 민간인학살 피해자들과 연대하는 한국의 시민사회는 대법원에게 요구한다. 신속하게 판단하라! 원고 응우옌티탄의 고통에 응답했던 1, 2심 판결을 존중하여 그대로 확정하라! 사건 발생 60년, 소제기 6년, 대법원 계류 1년, 원고는 너무나 오랜 시간을 기다렸으며, 또 기다리고 있다. 대법원 역시 이 사건의 ‘지연된 정의’ 문제를 누구보다 잘 알고 있을 것이다.

이 소송의 원고 응우옌티탄은 2025. 6. 18. 한국 대법원에 직접 방문하여, 신속한 정의로운 판결을 촉구하는 기자회견을 하였다. 그때의 발언이다. “제 사건을 심리하고 있으신 대법관님들에게 제 말씀을 전합니다. 한국 정부가 사실을 인정하고 당시 사건의 피해자와 그 가족의 고통을 덜 느끼게 해주세요. 그런 일이 벌어진 것에 대해서 인정하고 위로해주세요. 대법원에게 도움을 받고 싶습니다. 저는 생존자 증인입니다. 저는 8살부터 지금까지 너무 고통스럽습니다. 상처는 아직도 아픕니다. 그래서 잊을 수 없습니다. 사실대로 판결을 내려주시길 원합니다. 대법원에게 간청드립니다. 저를 도와주세요.”

전쟁의 시대다. 이제는 ‘전쟁에 반대한다’, ‘전쟁을 멈춰야 한다’라는 구호조차 사치스러울 만큼 전쟁과 죽음, 학살과 공포가 일상이 되었다. 그럼에도 우리는 조금도 전쟁을 용인하거나 용납할 수 없다. 한 사회가 전쟁을 거부하는 여러 방식과 형태가 있겠지만, 과거 자신들이 행한 전쟁의 책임을, 자신이 만든 과오와 고통을 직시하는 것이 가장 첫 번째일 것이다. 대법원은 ‘대한민국이 전쟁에서 행한 과오와 고통을 인정한 판결’을, ‘민간인을 보호해야 한다라는 전쟁법의 정신을 가장 온전히 담은 판결’을 최종 확정해야 한다. 이번 판결의 확정은, 과거의 전쟁 책임에 대한 인정과 함께, 대한민국 헌법이 선언한 ‘침략전쟁 부인’이라는 국제평화주의 가치를 사법적으로 확인하는 의미 역시 가진다. 전쟁 속에서도 인간의 존엄과 민간인의 생명을 보호해야 한다는 법치주의의 가치를 대한민국 사법부가 확인해달라.  ‘전쟁 중이라도 민간인은 보호해야 한다’라는 이 문명의 원칙에 대해서, 대한민국 사법부의 입장이 무엇인지 이 판결이 시금석이 될 것이다.

2026년 3월 13일(금)


베트남전 민간인학살 국가배상소송 대법원 판결을 촉구하는 총 70개 단체 일동


(가나다순) 강정일상저항행동, 강정친구들, 건강사회를위한치과의사회, 경북북부 이주노동자센터, 국제법×위안부세미나팀, 극단 신세계, 김복동의희망, 나와우리, 내란청산 국민추진단, 녹색당, 대전평화여성회, 동국대학교 사회과학대학 도시산책소모임 산책은 핑계고, 리영희재단, 멈 비엣남(Mâm Việt Nam), 미로한의원의료봉사단, 민변 베트남전 민간인학살 진실규명 TF, 민족문제연구소, 민주누리회, 번역공동체 잇다, 베트남전쟁 문제의 정의로운 해결을 위한 시민사회 네트워크, 베트남평화의료연대, 변혁적여성운동네트워크 빵과장미, 부산민주시민협의회 동지회(부민협동지회), 부산을바꾸는시민의힘 민들레, 부산자주연합, 비무장평화의섬제주를만드는사람들, 사회적협동조합 상상마을가치공작소, 세브란스병원노동조합, 소박한자유인, 수원대학교 만화동아리 S.C.O., 시드니 평화의 소녀상 연대, 식민지역사박물관, 아리아리 불꽃, 아시아의친구들, 아시아평화인권연대, 아카이브평화기억, 열린군대를위한시민연대, 예배공동체 '광야에서', 예수회 인권연대연구센터, 이스크라21, 인권운동사랑방, 일본군성노예제문제해결을위한정의기억연대, 작가노동조합, 재)성프란치스코평화센터, 전쟁기념관을 바꾸는 시민활동가들의 모임 탄탄이, 전쟁없는세상, 제주4.3기념사업위원회, 제주작가회의, 제주평화인권센터, 조선학교와함께하는시민모임봄, 종이로만든배, 참여연대, 청년하다, 팔레스타인평화연대, 평화나비네트워크, 평화를만드는여성회, 평화바닥, 트랜스보더링랩, 하노이 국악협회, 한베평화재단, 향린교회, (사)부산민예총, (사)부산민주항쟁기념사업회, (사)부산우리민족서로돕기운동, (사)아디, (사)열린포럼, (사)오월어머니집, (사)제주다크투어, (사)호아빈의리본, (재) 금정굴인권평화재단



(이하 베트남어 번역본, 연명 단체명 번역은 생략)



[Tuyên bố] 

Trong bối cảnh các cuộc chiến tranh trên thế giới đang leo thang hiện nay, Tòa án Tối cao Hàn Quốc hãy mau chóng ra phán quyết công lý để khẳng định rằng dân thường cần phải được bảo vệ


“Vụ việc xảy ra đã 60 năm, khởi kiện đã 6 năm, và hồ sơ nằm tại Tòa án Tối cao suốt 1 năm…

Sự ‘chậm trễ trong xét xử’ của cơ quan tư pháp tối cao đang cản trở lịch sử thực thi công lý.”


Tại Hàn Quốc, một “phán quyết về chiến tranh và công lý” được xem là chưa từng có tiền lệ trong lịch sử thế giới đã được tuyên bố. Nạn nhân Nguyễn Thị Thanh của vụ thảm sát dân thường do quân đội Hàn Quốc gây ra tại làng Phong Nhị, miền Trung Việt Nam vào năm 1968 trong thời kỳ Chiến tranh Việt Nam, đã đệ đơn khởi kiện yêu cầu bồi thường nhà nước đối với Hàn Quốc vào năm 2020.


Đối với vụ kiện này, Tòa án Trung tâm quận Seoul (Seoul Central District Court) trong cả bản án sơ thẩm năm 2023 và phúc thẩm năm 2025 đều công nhận sự thật rằng đã xảy ra vụ thảm sát dân thường do quân đội Hàn Quốc gây ra, đồng thời xác định trách nhiệm bồi thường của bị đơn là Nhà nước Hàn Quốc (Bản án số 2020가단5110659, tuyên ngày 7.2.2023; Bản án số 2023나14901, tuyên ngày 17.1.2025).


Nguyễn Thị Thanh – người đã kêu gọi công lý và sự thật trước tòa án Hàn Quốc – khi nghe tin thắng kiện ở cấp phúc thẩm đã chia sẻ:

“Những linh hồn đã bị sát hại có lẽ giờ đây cũng có thể được yên nghỉ rồi. Tôi vô cùng hạnh phúc.”

Trong các vụ kiện liên quan đến Chiến tranh Việt Nam, đây là vụ kiện duy nhất trên thế giới do một nạn nhân người Việt Nam khởi kiện quốc gia từng tham chiến. Đối với vụ kiện duy nhất ấy, tòa án của quốc gia gây ra vụ thảm sát – Hàn Quốc – đã thừa nhận trách nhiệm đối với hành vi đã gây ra. Trên thực tế, những trường hợp tòa án của một quốc gia tham chiến thừa nhận trách nhiệm chiến tranh của chính nước mình là vô cùng hiếm hoi. Đối với bản án mang tính lịch sử và đầy ý nghĩa này, bị đơn là Nhà nước Đại Hàn Dân Quốc đã tiếp tục kháng cáo lên Tòa án Tối cao. Vụ án được tiếp nhận tại Tòa án Tối cao vào ngày 13 tháng 3 năm 2025, và hôm nay tròn đúng một năm kể từ thời điểm đó.


Trong gần 5 năm qua, thông qua quá trình tranh tụng tại cấp sơ thẩm và phúc thẩm, cả nguyên đơn và bị đơn đều đã trình bày đầy đủ lập luận và chứng cứ, và vụ án đã được xem xét một cách kỹ lưỡng. Đối với mọi vấn đề pháp lý, hai cấp tòa đều đưa ra những phán quyết giống nhau. Lý do kháng cáo của bị đơn thực chất chỉ lặp lại những lập luận đã được nêu ở hai cấp xét xử trước. Các tổ chức xã hội dân sự Hàn Quốc đang đoàn kết với các nạn nhân của vụ thảm sát dân thường trong Chiến tranh Việt Nam kêu gọi Tòa án Tối cao:

Hãy nhanh chóng đưa ra phán quyết!


Hãy tôn trọng các bản án của tòa sơ thẩm và phúc thẩm – những phán quyết đã lắng nghe nỗi đau của nguyên đơn Nguyễn Thị Thanh – và giữ nguyên hiệu lực của chúng!

60 năm kể từ khi vụ việc xảy ra, 6 năm kể từ khi khởi kiện, 1 năm chờ đợi tại Tòa án Tối cao – nguyên đơn đã chờ đợi quá lâu, và vẫn đang tiếp tục chờ đợi. Tòa án Tối cao hẳn hiểu rõ hơn ai hết rằng đây là một trường hợp của “công lý bị trì hoãn”.


Nguyên đơn của vụ kiện này, bà Nguyễn Thị Thanh, ngày 18.6.2025 đã trực tiếp đến Tòa án Tối cao Hàn Quốc và tổ chức họp báo kêu gọi một phán quyết nhanh chóng và công bằng. Đây là những lời bà phát biểu khi đó:

“Xin gửi lời tới các thẩm phán Tòa án Tối cao đang xem xét vụ việc của tôi.

Xin hãy để Chính phủ Hàn Quốc thừa nhận sự thật và phần nào xoa dịu nỗi đau của các nạn nhân và gia đình họ trong vụ việc năm ấy. Xin hãy thừa nhận những gì đã xảy ra và gửi lời an ủi tới chúng tôi. 

Tôi mong nhận được sự giúp đỡ từ Tòa án Tối cao. Tôi là một nhân chứng sống sót. Từ khi 8 tuổi cho đến bây giờ, tôi đã phải sống trong nỗi đau quá lớn. Vết thương ấy vẫn còn đau đến hôm nay, nên tôi không thể quên được.

Tôi mong tòa đưa ra phán quyết đúng với sự thật. Tôi tha thiết cầu xin Tòa án Tối cao. Xin hãy giúp tôi.”


Đây là thời kì của chiến tranh. Đến mức mà ngay cả những khẩu hiệu như “phản đối chiến tranh” hay “hãy chấm dứt chiến tranh” dường như cũng trở nên xa xỉ, bởi chiến tranh, cái chết, thảm sát và nỗi sợ hãi đã trở thành điều thường nhật. Tuy vậy, chúng ta không thể dung thứ hay chấp nhận chiến tranh, dù chỉ một chút.

Một xã hội có thể từ chối chiến tranh bằng nhiều cách và hình thức khác nhau, nhưng điều đầu tiên phải làm là dám đối diện với trách nhiệm đối với những cuộc chiến mà chính mình đã gây ra, đối diện với sai lầm và nỗi đau mà mình đã tạo nên trong quá khứ.


Tòa án Tối cao cần phải giữ nguyên phán quyết thừa nhận những sai lầm và nỗi đau mà Hàn Quốc đã gây ra trong chiến tranh, đồng thời khẳng định tinh thần của luật chiến tranh – rằng dân thường phải được bảo vệ. Việc xác nhận phán quyết này không chỉ có ý nghĩa thừa nhận trách nhiệm đối với cuộc chiến trong quá khứ, mà còn mang ý nghĩa xác nhận về mặt tư pháp giá trị hòa bình quốc tế – nguyên tắc “phủ nhận chiến tranh xâm lược” được tuyên bố trong Hiến pháp Hàn Quốc.


Chúng tôi yêu cầu cơ quan tư pháp Hàn Quốc hãy khẳng định giá trị của nhà nước pháp quyền: ngay cả trong chiến tranh, nhân phẩm con người và sinh mạng của dân thường vẫn phải được bảo vệ. Phán quyết này sẽ trở thành thước đo cho thấy lập trường của nền tư pháp Hàn Quốc đối với nguyên tắc văn minh cơ bản:

“Ngay cả trong chiến tranh, dân thường phải được bảo vệ.”


Thứ Sáu, ngày 13 tháng 3 năm 2026


Tuyên bố chung của 70 tổ chức kêu gọi Tòa án Tối cao sớm ra phán quyết trong vụ kiện yêu cầu Nhà nước bồi thường liên quan đến vụ thảm sát dân thường trong Chiến tranh Việt Nam